Cili është shqetësimi kryesor amerikan për Evropën?
Administrata e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, publikoi të premten një dokument që ripërcakton strategjinë e saj të sigurisë kombëtare në përputhje me politikën “Amerika e Para”.
Dokumenti përshkruan pikat kryesore sipas kontinentit.
Strategjia përmban kritikat më të ashpra për Evropën, duke përsëritur pretendimet e ekstremit të djathtë se Kontinenti i Vjetër kërcënohet nga “erozioni civilizues” për shkak të imigracionit.
“Ka më shumë gjasa që, brenda pak dekadash, anëtarët e NATO-s të bëhen kryesisht jo-evropianë, thekson dokumenti prej 33 faqesh.
“Është legjitime të pyesim nëse ata do ta perceptojnë vendin e tyre në botë ose aleancën e tyre me Shtetet e Bashkuara në të njëjtën mënyrë si ata që nënshkruan kartën e organizatës (NATO)”, shton teksti.
Dokumenti gjithashtu bën thirrje për “inkurajimin e rezistencës” brenda Evropës, duke përdorur terma të pazakontë për aleatët kryesorë të Amerikës.
Administrata kritikon censurën e fjalës së lirë dhe shtypjen e opozitës politike në Evropë, duke aluduar konkretisht në përpjekjet për të frenuar ngritjen e së djathtës ekstreme në disa vende.
Teksti premton se nuk do të ketë zgjerim të mëtejshëm të NATO-s, të aleancës transatlantike në të cilën SHBA-ja është një fuqi kyçe, e cila përsëri i mbyt shpresat e Ukrainës, e përballur me një pushtim rus, për t’u bërë anëtare.
Komisioni Evropian i Ursula von der Leyen hodhi poshtë kritikat e drejtuara Bashkimit Evropian dhe filluan reagimet e para midis politikanëve evropianë.
Amerika Latine
Dokumenti përfaqëson një lloj ringjalljeje të Doktrinës Monroe, domethënë deklaratës së vitit 1823, e cila e vendosi Amerikën Latine ekskluzivisht në sferën e interesit të SHBA-së, thekson agjencia France Presse.
Si pjesë e asaj që strategjia e quan “korolarja Trump” e doktrinës, qëllimi është të “rikthehet epërsia e SHBA-së” në Amerikën Latine.
Teksti thekson se Shtetet e Bashkuara duhet të kërkojnë qasje në burime dhe vende strategjike në Amerikën Latine dhe të sigurojnë që qeveritë janë mjaftueshëm të qëndrueshme dhe të qeverisura mirë për të parandaluar dhe dekurajuar migrimin masiv në Shtetet e Bashkuara.
Strategjia thekson se SHBA-të do të parandalojnë çdo kundërshtar nga vendosja e forcave kërcënuese ose aftësive të tjera ose nga zotërimi ose operimi i pajisjeve strategjike, gjë që i referohet Kinës.
Azia
Pas dekadash të përqendrimit të SHBA-së në ngritjen e Kinës, strategjia e portretizon fuqinë aziatike si një kundërshtar, por përqendrohet kryesisht në ekonomi.
“Ne do të ribalancojmë marrëdhënien ekonomike midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës, duke e bërë reciprocitetin dhe drejtësinë prioritetet tona, për të rivendosur pavarësinë ekonomike të Amerikës”, thuhet në tekst.
Lidhur me Tajvanin, të cilin Pekini e pretendon, dokumenti i përmbahet thirrjeve të SHBA-së për status quo-në.
Por gjithashtu u kërkon aleatëve të saj, Japonisë dhe Koresë së Jugut, të bëjnë më shumë për të mbrojtur ishullin demokratik.
Dokumenti shpreh entuziazëm për forcimin e lidhjeve me Indinë, e cila është joshur nga shumë presidentë amerikanë, por është grindur me Trump-in.
Strategjia u bën thirrje SHBA-ve të inkurajojnë Indinë, një vend historikisht i paangazhuar me marrëdhënie të tendosura me Kinën, “të kontribuojë në sigurinë Indo-Paqësore”.
Lindja e Mesme dhe Afrika
Lindja e Mesme ka qenë prej kohësh në ballë të politikës së jashtme të SHBA-së, por ky dokument, si shumë dokumente të tjera, administrata e mëparshme mbështet dhënien më pak rëndësi rajonit.
Ai pretendon se duke forcuar pavarësinë energjitike, SHBA-të nuk do të varen më aq shumë nga nafta nga vendet arabe të Gjirit Persik dhe nënvizon dobësimin e Iranit pas sulmeve amerikane dhe izraelite.
Strategjia është relativisht e paqartë kur bëhet fjalë për Izraelin, i cili ka qenë prej kohësh ndër prioritetet kryesore të SHBA-së, dhe thjesht përmend se vendi duhet të jetë “i sigurt”.
Kur bëhet fjalë për Afrikën, strategjia kërkon vetëm një kalim nga dërgimi i ndihmës në sigurimin e burimeve thelbësore.

