Kohë të trishta për presidentin serb…

Nga rasti i Industrisë Serbe të Naftës (NIS), përmes afrimit të dështuar me qarqet politike amerikane, deri te kritikat e hapura nga Bashkimi Evropian – Serbia po përballet me një përkeqësim të njëkohshëm të marrëdhënieve me pothuajse të gjithë partnerët e saj kryesorë në politikën e jashtme.

Ftohja e njëkohshme e marrëdhënieve me BE-në, SHBA-në dhe Rusinë tregon një humbje serioze të besueshmërisë ndërkombëtare, shkruan portali serb Danas në një analizë.

Situata rreth Industrisë Serbe të Naftës ka përkeqësuar më tej aktin balancues të Beogradit midis Moskës dhe Uashingtonit. Sanksionet e SHBA-së kundër sektorit rus të energjisë e kanë vënë NIS, si një kompani me shumicë në pronësi të Rusisë, në rrezik të drejtpërdrejtë, gjë që ka rritur presionin e SHBA-së mbi Serbinë për të zvogëluar ndikimin rus. Uashingtoni po dërgon qartë një mesazh se bashkëpunimi energjetik me Rusinë ka një çmim politik.

Nga ana tjetër, Moska e sheh NIS si një shtyllë strategjike dhe paralajmëron se shtypja e saj do të dëmtonte marrëdhëniet me Serbinë. Beogradi është kështu i zënë midis kërkesave perëndimore për pajtueshmëri me sanksionet dhe nevojës për të ruajtur marrëdhëniet tradicionalisht të mira me Rusinë dhe stabilitetin energjetik.

Plani për të zbatuar një projekt nga kompania e Jared Kushner, dhëndri i Donald Trump, në vendin e ndërtesës së Shtabit të Përgjithshëm në Beograd është paraqitur si një simbol i afrimit të Serbisë me qarqet politike dhe të biznesit amerikane. Autoritetet në Beograd e interpretuan projektin si një sinjal të vullnetit të mirë ndaj Uashingtonit dhe një kanal të mundshëm ndikimi në rast të kthimit të Trump-it në pushtet.

Megjithatë, polemika rreth heqjes së mbrojtjes së Shtabit të Përgjithshëm dhe marrëveshjeve jotransparente kanë provokuar kritika të forta në publikun vendas. Tërheqja e kompanisë së Kushnerit, përveç kësaj, me shpjegimin se po e bën këtë nga respekti për qytetarët e Serbisë, mund të interpretohet si një sinjal se autoritetet në Beograd dhe Uashington nuk po arrijnë të gjejnë një partner të qëndrueshëm dhe afatgjatë në politikën e jashtme.

Kongresi i SHBA-së ka miratuar gjithashtu Aktin e Autorizimit të Mbrojtjes Kombëtare (NDAA), i cili përmban gjithashtu dispozita për Ballkanin Perëndimor dhe Serbinë.

Një pjesë e ligjit thotë se gjendja e demokracisë në Serbi është shqetësuese, se kushtet zgjedhore janë të padrejta dhe se akuzat e autoriteteve kundër opozitës, protestuesve dhe shoqërisë civile janë problematike. Ligji gjithashtu merret me normalizimin e marrëdhënieve midis Serbisë dhe Kosovës dhe mbështetjen për integrimin evropian të rajonit.

Gjithashtu, takimet me parlamentarët evropianë këtë vit në Serbi u zhvilluan në një atmosferë të pakëndshme të shkaktuar nga fyerjet dhe ofendimet, dhe disa zyrtarë evropianë i interpretuan veprimet e regjimit aktual si një tregues se regjimi i Vuçiçit nuk dëshiron një partneritet me BE-në, duke dënuar qartë retorikën anti-BE që po promovohet nga qeveria.

Evropa gjithashtu shprehu mendimin e saj për Serbinë në një Rezolutë dhe një raport progresi, duke vënë në pikëpyetje plotësisht vullnetin politik të qeverisë serbe për anëtarësim, me një apel se nëse situata nuk përmirësohet, do të ketë pasoja të caktuara, kryesisht kufizime në aksesin e Serbisë në Fondin e Rritjes së BE-së, i cili është i destinuar për vendet kandidate. /tesheshi.com/