Në shpatet e malit Girifalco në Itali, në skajin lindor të Luginës Nerfa dhe në një lartësi mbidetare mbi një mijë metra, ndodhet një fshat i lashtë rural, Pagliara dei Marchi, i cili administrativisht bie nën komunën e Castellafium-it.

Shtëpitë prej guri dhe rrugët e ngushta na kujtojnë se fshati dikur ishte i gjallë. Por tani, banorët janë të paktë dhe macet janë shumë më të shumta se ato. Prania e fëmijëve është inekzistente. Luigi Di Marzio ishte foshnja e fundit e lindur në Pagliara, në vitin 1996. Tani, ai punon si punëtor ndërtimi.

Ky “rekord” i Luigi-t u thye 29 vjet më vonë me lindjen e Larës, e cila lindi të hënën, më 10 mars, duke u sjellë gëzim si babait të saj 56-vjeçar Paolo Bussi ashtu edhe nënës së saj 42-vjeçare Cinzia Trambuco. Trambuco, një mësuese muzike, lindi pranë Romës. Ajo punoi për vite me radhë në kryeqytetin italian, përpara se të vendoste të transferohej në fshatin ku lindi gjyshi i saj, duke dashur të krijonte një familje larg kaosit të qytetit. Atje ajo takoi Bussi-n, një punëtor ndërtimi nga zona. Të dy vendosën të krijonin një familje.

Siç raporton Guardian, lindja e Larës së vogël, marsin e kaluar, solli deri dhe festime në fshat. Foshnja erdhi për të rritur popullsinë e fshatit, i cili ka rreth 20 banorë.

I gjithë komuniteti, përfshirë macet, u mblodh në pagëzimin e saj, i cili u zhvillua në kishën përballë shtëpisë së saj, ndërsa Lara e vogël tani është një atraksion turistik. Madje nëna e saj deklaron se ajo është vetëm 9 muajshe dhe është tashmë e famshme, pasi ka pasur njerëz që kanë vizituar Pagliara-n vetëm për foshnjën.

Një simbol shprese, por edhe një kujtesë e krizës demografike

Ardhja e Larës solli gëzim në fshat. Ajo simbolizon shpresën, por na kujton edhe krizën demografike, e cila po përkeqësohet gjithashtu në Itali. Në vitin 2024, lindjet ranë në një minimum historik, pasi u regjistruan 369,944, duke vazhduar një trend negativ prej 16 vitesh. Shkalla e lindshmërisë gjithashtu ka rënë në minimume rekord, me një mesatare prej 1.18 fëmijësh për grua në moshë riprodhuese. Shifrat paraprake për vitin 2025 janë gjithashtu të zymta.

Ka shumë arsye: pasiguria në punë, migrimi masiv i të rinjve, mbështetja e pamjaftueshme për nënat që punojnë dhe, si në vendet e tjera, një rritje e infertilitetit mashkullor. Në të njëjtën kohë, gjithnjë e më shumë njerëz po marrin një vendim të vetëdijshëm për të mos u bërë prindër. Kryetarja e bashkisë Giuseppina Perocci i tha Guardian se Pagliara dei Marci mund të jetë e vogël, por pasqyron problemin më të gjerë të një vendi në plakje dhe zbrazjes së shkollave. “Pagliara dei Marci po vuan nga shkretëtirëzimi dramatik, i cili është përkeqësuar nga humbja e shumë të moshuarve, pa asnjë ripërtëritje brezash”, tha ajo.

Problemet e prindërve

Prindërit e Larës morën një pagesë lindjeje prej një mijë eurosh pas lindjes së saj, e vlefshme nga janari 2025. Në të njëjtën kohë, ata marrin një pagesë mujore për fëmijë prej rreth 370 eurosh. Vështirësia e tyre më e madhe është kombinimi i punës dhe kujdesit për fëmijët, pasi sistemi mbetet i pamjaftueshëm. Pavarësisht retorikës së qeverisë, strukturat e kujdesit për fëmijët nuk janë rritur. Shumë gra detyrohen të lënë punët e tyre gjatë shtatzënisë dhe e kanë të vështirë të kthehen.

Çifti është gjithashtu i shqetësuar për arsimimin e ardhshëm të Larës. Herën e fundit që Pagliara de Marsi kishte një mësues, me shtëpinë e tij që funksiononte si shkollë, ishte dekada më parë. Në kopshtin dhe shkollën fillore aty pranë në Castellafium, asgjë nuk është e sigurt, pasi mbylljet e shkollave janë të vazhdueshme për shkak të niveleve të ulëta të lindjeve.

“Stimujt financiarë nuk janë të mjaftueshëm”, thotë Trambuco, duke argumentuar se një rishikim total i sistemit është i nevojshëm në një vend me taksa të larta dhe pa cilësi përkatëse të jetës apo shërbime sociale.

Probleme edhe me klinikën e maternitetit

Një orë larg fshatit është qyteti i Sulmonës. Vitet e fundit, ka pasur një luftë për të parandaluar mbylljen e klinikës së maternitetit në spital. Klinika, e cila i shërben qytetit dhe fshatrave përreth, regjistroi 120 lindje në vitin 2024, një numër shumë më i ulët se 500 të nevojshme për të ruajtur financimin. Nëse klinika mbyllet, gratë shtatzëna do të duhet të udhëtojnë për në L’Aquila, rreth një orë larg, me rreziqe serioze në raste urgjence.

Në të njëjtën kohë, një valë protestash kundër shkretëtirëzimit po rritet në Itali. Shumë italianë janë të shqetësuar se fshatrave të vegjël si Pagliara u mungon transporti dhe shërbimet e nevojshme për banorët e tyre. Hendeku me zonat urbane është i madh dhe ata që mund ta përballojnë atë po kërkojnë mundësi diku tjetër.

Vetëm të moshuarit, të cilët janë të lidhur me tokën dhe traditat stërgjyshore, mbeten në fshatra. Megjithatë, paralajmërojnë ata, qytetet dhe fshatrat e vegjël përfaqësojnë një pjesë të paçmuar të trashëgimisë kulturore dhe arkitekturore të vendit. /tesheshi.com/